Κάθε χρόνο στις 22 Ιουλίου, η παγκόσμια ημέρα εγκεφάλου μάς υπενθυμίζει ότι η φροντίδα αυτού του μοναδικού οργάνου είναι η βάση για μια ποιοτική, ανεξάρτητη και υγιή ζωή. Φέτος, το παγκόσμιο ενδιαφέρον στρέφεται γύρω από ένα εξαιρετικά κρίσιμο και επίκαιρο μήνυμα: «Υγεία του εγκεφάλου: Πρόσβαση για όλους» (Brain Health: Access for All).

Γιατί η «πρόσβαση για όλους» είναι ζωτικής σημασίας;

Το φετινό σύνθημα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Νευρολογίας (WFN) δεν επιλέχθηκε τυχαία. Με εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως να επηρεάζονται από νευρολογικές παθήσεις, η ανάγκη για ισότιμη ιατρική φροντίδα είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Η έγκαιρη διάγνωση, η σύγχρονη θεραπεία και οι υπηρεσίες αποκατάστασης δεν πρέπει να αποτελούν προνόμιο των λίγων. Η καθυστέρηση στην πρόσβαση σε εξειδικευμένη νευρολογική φροντίδα μπορεί να στερήσει από έναν άνθρωπο την ποιότητα ζωής και την ανεξαρτησία του. Η φετινή εκστρατεία διεκδικεί να γεφυρωθούν τα γεωγραφικά και κοινωνικοοικονομικά χάσματα, ώστε κάθε πολίτης να έχει τα εργαλεία να προστατεύσει το μυαλό του.

Τι σημαίνει στην πράξη «υγιής εγκέφαλος»;

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), η υγεία του εγκεφάλου δεν ορίζεται απλώς ως η απουσία κάποιας ασθένειας. Πρόκειται για την κατάσταση εκείνη που επιτρέπει στον εγκέφαλο να λειτουργεί στο μέγιστο των δυνατοτήτων του σε όλους τους τομείς:

• Γνωστικό επίπεδο: Ικανότητα μάθησης, συγκέντρωσης και μνήμης.
• Συναισθηματικό επίπεδο: Διαχείριση του άγχους, των συναισθημάτων και διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας.
• Αισθητηριακό & κινητικό επίπεδο: Ισορροπία, συντονισμός κινήσεων και σωστή αντίληψη του περιβάλλοντος.

Οι 5 πυλώνες δράσης για την προστασία της εγκεφαλικής υγείας

Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας, η οποία από το 1957 ηγείται της προσπάθειας για τη νευρολογική εκπαίδευση παγκοσμίως, εστιάζει τη στρατηγική της σε πέντε βασικούς άξονες:

1. Ευαισθητοποίηση & κατάργηση του Στίγματος

Οι νευρολογικές διαταραχές συχνά συνοδεύονται από κοινωνικό στίγμα και απομόνωση. Η ανοιχτή συζήτηση βοηθά στην έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και στην αναζήτηση βοήθειας χωρίς φόβο ή ντροπή.

2. Συνεχής εκπαίδευση

Η γνώση είναι δύναμη. Η σωστή ενημέρωση των πολιτών, των φροντιστών αλλά και των επαγγελματιών υγείας σχετικά με τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις είναι το κλειδί για την πρόληψη και την καλύτερη διαχείριση των παθήσεων.

3. Πρόληψη στην καθημερινότητα

Μεγάλες αλλαγές ξεκινούν από μικρές συνήθειες. Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση, ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και η αποφυγή του καπνίσματος αποτελούν ασπίδα προστασίας για τα εγκεφαλικά μας κύτταρα.

4. Ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα

Κάθε άνθρωπος, ανεξάρτητα από το πού ζει, δικαιούται πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, σύγχρονα διαγνωστικά μέσα και εξειδικευμένα προγράμματα αποκατάστασης.

5. Υποστήριξη και διεκδίκηση

Η ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και η αναβάθμιση των υποδομών υγείας είναι απαραίτητες για να μειωθεί το παγκόσμιο βάρος των νευρολογικών παθήσεων.

Πώς μπορούμε να κρατήσουμε τον εγκέφαλό μας «σε φόρμα»;

Λόγω της νευροπλαστικότητας (της ικανότητας του εγκεφάλου να προσαρμόζεται και να δημιουργεί νέες συνδέσεις) ποτέ δεν είναι αργά για να ξεκινήσουμε τη φροντίδα του. Μερικοί απλοί τρόποι περιλαμβάνουν:

• Πνευματική πρόκληση: Διαβάστε ένα βιβλίο, μάθετε μια ξένη γλώσσα, ένα μουσικό όργανο ή λύστε γρίφους.
• Ποιοτικός ύπνος: Ο ύπνος είναι η περίοδος που ο εγκέφαλος «καθαρίζει» τις τοξίνες και σταθεροποιεί τις αναμνήσεις της ημέρας.
• Σωματική κίνηση: Η φυσική δραστηριότητα βελτιώνει τη ροή του αίματος και την οξυγόνωση του εγκεφάλου.
• Κοινωνικοποίηση: Οι ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις μειώνουν το στρες, καταπολεμούν την κατάθλιψη και προστατεύουν από τη γνωστική φθορά.

Το μήνυμα της ημέρας είναι σαφές: Η υγεία του εγκεφάλου μας είναι η ίδια μας η ζωή. Και αυτή η υγεία πρέπει να είναι προσβάσιμη, ισότιμη και διαθέσιμη για όλους μας, χωρίς εξαιρέσεις!