Στο πρώτο τρίμηνο, η κλινική εικόνα αξιολογείται με βάση την ποσότητα, το χρώμα και τη διάρκεια της αιμορραγίας, την παρουσία πόνου, την ακριβή ηλικία κύησης, το μαιευτικό ιστορικό και τα ευρήματα του υπερηχογραφήματος. Η σωστή διάγνωση δεν βασίζεται σε ένα μόνο σύμπτωμα, αλλά στον συνδυασμό κλινικής εξέτασης, διακολπικού υπερήχου και, όπου ενδείκνυται, επαναληπτικών μετρήσεων β-hCG.

Αιμορραγία στην αρχή εγκυμοσύνης: Πόσο συχνή είναι

Η κολπική αιμόρροια κατά το πρώτο τρίμηνο είναι σχετικά συχνή. Μπορεί να εμφανιστεί ως ελαφρύ καφέ ή ροζ έκκριμα, ως μικρή ποσότητα ζωηρού κόκκινου αίματος ή, σπανιότερα, ως αιμορραγία αντίστοιχη με περίοδο. Η καφέ απόχρωση συχνά υποδηλώνει παλαιότερο αίμα, χωρίς αυτό να αρκεί για να αποκλειστεί κάποιο πρόβλημα. Αντίστοιχα, το κόκκινο αίμα δεν σημαίνει πάντα επείγον περιστατικό, αλλά χρειάζεται επικοινωνία με τον μαιευτήρα.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η κύηση συνεχίζει φυσιολογικά. Παρ' όλα αυτά, κάθε νέο επεισόδιο αιμορραγίας πρέπει να αναφέρεται, ιδίως όταν υπάρχει ιστορικό αποβολών, εξωμήτριας κύησης, επεμβάσεων στις σάλπιγγες, πολύδυμης κύησης ή εξωσωματικής γονιμοποίησης.

Πιθανά αίτια στο πρώτο τρίμηνο

Αιμορραγία εμφύτευσης και αλλαγές στον τράχηλο

Πολύ νωρίς, κοντά στον χρόνο που αναμενόταν η περίοδος, μπορεί να εμφανιστεί ήπια αιμόρροια που σχετίζεται με την εμφύτευση. Συνήθως είναι μικρής διάρκειας και περιορισμένης ποσότητας. Ωστόσο, επειδή τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με αυτά μιας πολύ πρώιμης αποβολής ή εξωμήτριας κύησης, δεν πρέπει να γίνεται αυτοδιάγνωση.

Κατά την εγκυμοσύνη, ο τράχηλος αιματώνεται περισσότερο και γίνεται πιο ευαίσθητος. Επαφή, κολπική εξέταση ή λήψη τεστ Παπανικολάου μπορεί να προκαλέσουν μικρή αιμορραγία επαφής. Πολύποδες τραχήλου, κολπίτιδες ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις αποτελούν επίσης πιθανά αίτια και αντιμετωπίζονται ανάλογα με το εύρημα.

Υποχοριακό αιμάτωμα

Το υποχοριακό αιμάτωμα είναι συλλογή αίματος μεταξύ του σάκου της κύησης ή του πλακούντα που αναπτύσσεται και του τοιχώματος της μήτρας. Συχνά εντοπίζεται στον υπέρηχο μετά από επεισόδιο αιμορραγίας, ακόμη και χωρίς πόνο. Η πρόγνωσή του εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση, την ηλικία κύησης και την πορεία του σε επανελέγχους.

Σε πολλές περιπτώσεις απορροφάται σταδιακά. Η διαχείριση είναι εξατομικευμένη: μπορεί να περιλαμβάνει πιο στενή παρακολούθηση και συγκεκριμένες οδηγίες για δραστηριότητα, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις ότι η απόλυτη ακινησία ωφελεί όλες τις γυναίκες. Ο θεράπων ιατρός θα καθορίσει τι είναι κατάλληλο στη συγκεκριμένη κύηση.

Απειλούμενη αποβολή ή παλίνδρομη κύηση

Όταν υπάρχει αιμορραγία με κλειστό τράχηλο και ο υπέρηχος δείχνει ενδομήτρια κύηση, ο όρος που χρησιμοποιείται είναι «απειλούμενη αποβολή». Δεν σημαίνει ότι η αποβολή είναι αναπόφευκτη. Η παρουσία εμβρυϊκής καρδιακής λειτουργίας αποτελεί συνήθως ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό στοιχείο, αν και η παρακολούθηση παραμένει απαραίτητη.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αιμορραγία συνδέεται με κύηση που έχει σταματήσει να εξελίσσεται. Η διάγνωση πρέπει να γίνεται με αυστηρά υπερηχογραφικά κριτήρια και, όταν υπάρχει αμφιβολία λόγω πολύ πρώιμης ηλικίας κύησης, με επανάληψη του υπερήχου μετά το κατάλληλο χρονικό διάστημα. Μια βιαστική διάγνωση δεν είναι αποδεκτή, ιδιαίτερα όταν δεν έχει επιβεβαιωθεί ακόμη καρδιακή λειτουργία.

Εξωμήτρια κύηση

Η εξωμήτρια κύηση, δηλαδή η εμφύτευση εκτός της ενδομητρικής κοιλότητας και συχνότερα στη σάλπιγγα, είναι κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση. Μπορεί αρχικά να προκαλεί ήπια αιμορραγία και μονόπλευρο πόνο χαμηλά στην κοιλιά, αλλά η κλινική εικόνα δεν είναι πάντα τυπική.

Ο κίνδυνος αυξάνεται σε γυναίκες με προηγούμενη εξωμήτρια κύηση, βλάβη ή χειρουργείο σαλπίγγων, πυελικές λοιμώξεις, ενδομητρίωση ή υποβοηθούμενη αναπαραγωγή. Με διακολπικό υπερηχογράφημα και ποσοτική β-hCG αξιολογείται η θέση και η εξέλιξη της κύησης. Στις πολύ πρώιμες κυήσεις, ενδέχεται να χρειαστούν διαδοχικοί έλεγχοι πριν υπάρξει ασφαλές συμπέρασμα.

Πότε η αιμορραγία απαιτεί άμεση εκτίμηση;

Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια ή προσέλθετε σε εφημερεύον νοσοκομείο όταν η αιμορραγία είναι έντονη ή συνοδεύεται από πήγματα και ιστούς. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει έντονος ή επιδεινούμενος κοιλιακός πόνος, μονόπλευρος πόνος, πόνος στον ώμο, ζάλη, τάση λιποθυμίας, αδυναμία, πυρετός ή δύσοσμες κολπικές εκκρίσεις.

Η παρουσία λιποθυμικής τάσης, ωχρότητας, ταχυκαρδίας ή οξέος πόνου χρειάζεται επείγουσα αντιμετώπιση, καθώς μπορεί να σχετίζεται με σημαντική απώλεια αίματος ή ρήξη εξωμήτριας κύησης. Δεν περιμένετε να σταματήσει από μόνη της εάν τα συμπτώματα είναι έντονα.

Πώς γίνεται ο διαγνωστικός έλεγχος;

Η αξιολόγηση ξεκινά από προσεκτικό ιστορικό. Ο ιατρός θα ρωτήσει για την τελευταία περίοδο, την ημερομηνία εμβρυομεταφοράς εάν έχει προηγηθεί IVF, προηγούμενες κυήσεις, ομάδα αίματος, φάρμακα και συνοδά συμπτώματα. Ακολουθεί, όταν χρειάζεται, γυναικολογική εξέταση για να εκτιμηθεί η προέλευση της αιμορραγίας και η κατάσταση του τραχήλου.

Ο διακολπικός υπέρηχος είναι η βασική απεικονιστική εξέταση στις πρώτες εβδομάδες. Επιβεβαιώνει εάν ο σάκος κύησης βρίσκεται εντός μήτρας, εκτιμά τη βιωσιμότητα του εμβρύου, ανιχνεύει πιθανό αιμάτωμα και ελέγχει ωοθήκες, σάλπιγγες και ελεύθερο υγρό στην πύελο.

Η ποσοτική β-hCG είναι χρήσιμη όταν η κύηση είναι τόσο πρώιμη ώστε ο υπέρηχος δεν δίνει ακόμη οριστική απάντηση ή όταν υπάρχει υποψία εξωμήτριας κύησης. Η τιμή της δεν ερμηνεύεται μεμονωμένα. Η μεταβολή της σε διαδοχικές μετρήσεις, σε συνδυασμό με τα υπερηχογραφικά ευρήματα και την κλινική εικόνα, είναι εκείνη που καθοδηγεί με ασφάλεια τις επόμενες αποφάσεις.

Σε γυναίκες με Rh αρνητικό αίμα μπορεί να απαιτείται αξιολόγηση για χορήγηση αντι-D ανοσοσφαιρίνης, ανάλογα με την ηλικία κύησης, την ποσότητα της αιμορραγίας και τα ισχύοντα πρωτόκολλα. Αυτή η απόφαση λαμβάνεται από τον μαιευτήρα που παρακολουθεί την κύηση.

Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι να εξεταστείτε;

Χρησιμοποιήστε σερβιέτα και όχι ταμπόν, ώστε να μπορεί να εκτιμηθεί η ποσότητα του αίματος. Καταγράψτε πότε άρχισε η αιμορραγία, αν αυξάνεται, εάν υπάρχουν πήγματα και αν συνυπάρχει πόνος. Αποφύγετε κολπικές πλύσεις και μην ξεκινάτε ή διακόπτετε φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση. Η προγεστερόνη, η αντιπηκτική αγωγή ή άλλα φάρμακα του πρωτοκόλλου δεν διακόπτονται επειδή εμφανίστηκε αίμα, εκτός εάν υπάρξει σαφής οδηγία από την ομάδα αναπαραγωγής. Η διαχείριση σε κύηση μετά από IVF είναι εξατομικευμένη και λαμβάνει υπόψη τόσο τη μαιευτική εικόνα όσο και το θεραπευτικό σχήμα.

Η αιμορραγία στις πρώτες εβδομάδες δεν είναι σύμπτωμα που πρέπει να αγνοείται, αλλά ούτε και λόγος για βεβαιότητες πριν ολοκληρωθεί ο έλεγχος. Η έγκαιρη επικοινωνία με εξειδικευμένο μαιευτήρα επιτρέπει να δοθούν σαφείς απαντήσεις, να αποκλειστούν επείγουσες καταστάσεις και να οργανωθεί η φροντίδα που χρειάζεται η δική σας κύηση.