Ανεγχείρητος καρκίνος πνεύμονος: O ειδικός μας εξηγεί τι είναι και ποια είναι η θεραπευτική προσέγγισή του

Δευτέρα, 12 Φεβρουαρίου 2024 13:34
Μαρκόπουλος Κωνσταντίνος

Θωρακοχειρουργός - Αγγειοχειρουργός
Διευθυντής Κλινικής Ιατρικού Κέντρου Ψυχικού.

Website | Facebook | YouTube

Η μηδενική πρόληψη που υπάρχει στη χώρα μας, συνδυαστικά με το γεγονός ότι ο καρκίνος του πνεύμονος αναπτύσσεται «ύπουλα» στα πρώτα στάδια, (δηλαδή χωρίς συμπτώματα), οδηγούν στην εμφάνιση ενός υψηλού ποσοστού περιστατικών καρκίνου του πνεύμονος που χαρακτηρίζονται ως ανεγχείρητα. Ο ανεγχείρητος καρκίνος του πνεύμονος αποτελεί ένα μεγάλο «στοίχημα» για την ιατρική κοινότητα, καθώς απαιτεί συνδυαστική θεραπεία από μια έμπειρη και εξειδικευμένη ιατρική ομάδα, με πρωταρχικό σκοπό ο όγκος να καταστεί χειρουργήσιμος.

Τι είναι ο ανεγχείρητος καρκίνος πνεύμονος

Είναι ένας καρκινικός όγκος στον πνεύμονα ο οποίος δεν επιδέχεται σαν πρώτη ιατρική παρέμβαση την αφαίρεσή του. Το 10-15% των καρκίνων στον πνεύμονα είναι μικροκυτταρικού τύπου και είναι ανεγχείρητοι ανεξαρτήτως μεγέθους. Θεωρείται ότι ο συνδυασμός χημειοθεραπείας με ακτινοβολίες έχει τα ίδια αποτελέσματα με το χειρουργείο. Στο υπόλοιπο 85-90% ο στόχος είναι η ριζική αφαίρεση, η οποία είναι και η μόνη παρέμβαση που μπορεί να οδηγήσει σε ίαση. Όλα τα άλλα είναι σημαντικά, συχνά αποδοτικά αλλά παρηγορητικά. Είναι αλήθεια ότι το 50% των καρκίνων του πνεύμονος ανακαλύπτονται τυχαία, σε μία ακτινογραφία θώρακος επ’ ευκαιρία μιας επεμβάσεως ή ενός κρυολογήματος ή ενός check up. Αυτό αποτελεί μια απόδειξη ότι τις πιο πολλές φορές ένας όγκος στον πνεύμονα αναπτύσσεται ασυμπτωματικά. Έτσι, δυστυχώς, όταν ο καρκίνος ανακαλύπτεται, συχνά είναι ευμεγέθης και στο 30-40% κρίνεται ως ανεγχείρητος.

Ένας καρκίνος πνεύμονος είναι ανεγχείρητος όταν: 1. έχει απομακρυσμένες μεταστάσεις (εγκέφαλο, συκώτι, επινεφρίδια, οστά), επομένως θεωρείται ήδη νόσος διασκορπισμένη στο σώμα. 2. οι αναπνευστικές εφεδρείες του ασθενούς δεν επιτρέπουν χειρουργείο στον πνεύμονα και αφαίρεση μεγάλου τμήματος αυτού (π.χ. πνευμονεκτομή) 3. υπάρχουν block λεμφαδένων που έχουν περάσει στο αντίθετο μεσοθωράκιο (δηλαδή ο όγκος είναι δεξιά και υπάρχουν λεμφαδένες και αριστερά), 4) οι λεμφαδένες είναι ομόπλευροι αλλά είναι τόσο πολλοί που δε μας επιτρέπουν την προσέγγιση πνευμονικής αρτηρίας ή βρόγχου, 5) έχει διηθηθεί η άνω κοίλη φλέβα, η αορτή, η πνευμονική αρτηρία, το περικάρδιο και η υποκλείδιος φλέβα, 6) υπάρχει πλευριτικό υγρό με καρκινικά κύτταρα, 7) όταν συνυπάρχουν παθήσεις που καθιστούν εξαιρετικά επικίνδυνο ένα χειρουργείο στον πνεύμονα π.χ. 4ου βαθμού καρδιακή ανεπάρκεια, σοβαρή αιματολογική νόσος, νεφρική ανεπάρκεια υπό τεχνητό νεφρό και άλλα).

Θεραπευτική προσέγγιση

Ο στόχος του χειρουργού είναι η ριζική αφαίρεση του όγκου από τον πνεύμονα αλλά και των τοπικών (επιχώριων) λεμφαδένων. Είναι και ο μόνος που έχει την υποχρέωση να κρίνει το ανεγχείρητο ενός καρκίνου από τεχνική άποψη και μετεγχειρητική πορεία χωρίς επιπλοκές. Δυστυχώς, παρατηρείται το φαινόμενο να χαρακτηρίζεται ένας όγκος σαν ανεγχείρητος χωρίς να έχει κληθεί χειρουργός. Είναι παγκόσμιο φαινόμενο, αλλά πολύ σύνηθες στην Ελλάδα. Από τις παραπάνω περιπτώσεις η 1η, η 5η και η 6η αναμφισβήτητα περιγράφουν ανεγχείρητο όγκο. Ωστόσο, η 2η, η 3η, η 4η και η 7η (σπανιότατα) είναι περιπτώσεις που αφορούν το 30% των περιστατικών του καρκίνου πνεύμονα και είναι δυνατόν να οδηγηθούν σε ριζική αφαίρεση, αφού όμως έχει προηγηθεί χημειοθεραπεία ή ανοσοθεραπεία και ίσως και ακτινοθεραπεία. Η πραγματικότητα λέει ότι από αυτά τα περιστατικά το ένα τρίτο οδηγείται με ασφάλεια στο χειρουργείο. Δηλαδή, για να προσεγγίσουμε την ελληνική πραγματικότητα πρόκειται για 1000 περίπου περιστατικά τον χρόνο, τα οποία ίσως χάνονται άδικα.

Ο ρόλος της φωτοδυναμικής θεραπείας

Η φωτοδυναμική θεραπεία που είναι η ενεργειακή αποδόμηση όγκων μέσω ίνας laser έχει θέση στην μείωση του μεγέθους του όγκου, στην παράταση της ζωής των ασθενών με άριστη ποιότητα, αλλά δεν αφορά τους λεμφαδένες οπότε ενώ μειώνει τον όγκο, σπανιότερα τον καθιστά χειρουργήσιμο.

Για ποιους λόγους μπορεί να επιβληθεί η επέμβαση σε έναν ανεγχείρητο όγκο στον πνεύμονα

Συμβαίνει σπάνια όταν έχουν υπάρξει επιπλοκές από την πορεία της νόσου ή από τις παρηγορητικές θεραπείες (χημειοθεραπεία ή ακτινοβολία). Ποιες είναι αυτές οι επιπλοκές ενός ανεγχείρητου καρκίνου πνεύμονος που επιβάλλουν επέμβαση; 1) το απόστημα στο κέντρο του όγκου, συμβαίνει σε ταχέως αναπτυσσόμενους όγκους οι οποίοι νεκρώνονται κεντρικά και δημιουργούν απόστημα το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε σηψαιμία. 2) μια μεγάλη αιμορραγία από διήθηση αγγείου που θεραπεύεται με επέμβαση βρογχοσκόπησης ή και με κανονικό χειρουργείο. 3) η στένωση της τραχείας ή στελεχιαίου βρόγχου που διορθώνεται με τοποθέτηση stent. 4)τεράστια πλευριτική συλλογή που αποκλείει τον πνεύμονα και πιέζει και τον υγιή. Η περίπτωση αυτή θέλει παροχέτευση και χημική πλευροδεσία ή και θωρακοσκόπηση. Απλή σε κόπο, χωρίς πόνο, δίνει απόλυτη ανακούφιση στον ασθενή άμεσα. 5) σύνδρομο άνω κοίλης φλέβας σε όγκους άνω λοβού δεξιού πνεύμονα που προκαλεί τεράστιο οίδημα κεφαλής και τραχήλου και χεριών και αίσθημα πνιγμού. Η ανακούφιση είναι η τοποθέτηση φλεβικού stent στην άνω κοίλη φλέβα. Είναι προφανές ότι ο ρόλος του χειρουργού στον καρκίνο του πνεύμονα χαρίζει ζωή ή έστω ποιότητα ζωής σε χιλιάδες ασθενείς.

Η αξία του Ογκολογικού Συμβουλίου

Ο καρκίνος πνεύμονος είναι μια δύσκολη νόσος για τα περισσότερα περιστατικά, εκτός από εκείνα που διαγιγνώσκονται σε αρχικό στάδιο, δηλαδή όταν η διάμετρος όγκου είναι 1-2 εκ. Η καλή έκβαση ενός ασθενούς με καρκίνο πνεύμονος είναι αποτέλεσμα καλής συνεργασίας πολλών ειδικοτήτων και βέβαια είναι απαραίτητο να γίνεται ογκολογικό συμβούλιο πριν από τις περισσότερες αποφάσεις και να χαράσσεται κοινή στρατηγική. Ο πνευμονολόγος, ο θωρακοχειρουργός, ο ογκολόγος και ο ακτινοθεραπευτής είναι απαραίτητοι στην πορεία αυτής της νόσου, επομένως καλύτερα το ογκολογικό συμβούλιο έστω και άτυπα πρέπει να γίνεται εξαρχής και όχι όταν κάτι δεν πάει καλά στη συνέχεια.

Πώς θα μπορούσαν να μειωθούν τα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονoς

Η δημόσια συζήτηση και η δίκαιη ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του μαστού έχει οδηγήσει σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο σε σημαντικές πρωτοβουλίες για πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση. Ωστόσο, ο καρκίνος πνεύμονος είναι πιο συχνός από τον καρκίνο του μαστού και με μεγαλύτερη θνησιμότητα, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη προληπτική πολιτική από το κράτος. Επομένως,  η πολιτεία οφείλει να βάλει προγραμματισμό αξονικής θώρακος χαμηλής ακτινοβολίας σε όλους άνω των 55-60 ετών και οπωσδήποτε τους καπνιστές μετά τα 45 έτη. Ο καρκίνος πνεύμονος είναι δύσκολη περιπέτεια σε προχωρημένο στάδιο, ενώ είναι ιάσιμος στο πρώτο ή και δεύτερο στάδιο.

Ευχαριστούμε θερμά για τις επιστημονικές πληροφορίες τον ιατρό, κ. Κωνσταντίνο Μαρκόπουλο. O Κωνσταντίνος Μαρκόπουλος, Θωρακοχειρουργός – Αγγειοχειρουργός και Διευθυντής Κλινικής Ιατρικού Κέντρου Ψυχικού είναι στη διάθεσή σας για περαιτέρω πληροφόρηση πάνω στο θέμα. Εναλλακτικά επισκεφτείτε την ιστοσελίδα www.drmarkopoulos.gr.

therapeftirioAthinon

hospitalityBanner2023

genesisBanner

evangelistriaBanner2023

EXPERTS

bannerH4Y 2020

bannerH4Y 2020

Με αποψη