Όλοι μας έχουμε προσπαθήσει να απαντήσουμε στο ερώτημα αν υπάρχουν καλά ή λιγότερα καλά τρόφιμα, αν υπάρχουν περισσότερες ή λιγότερες αντιοξειδωτικές ιδιότητες σε ένα τρόφιμο, ο κύριος Ζαμπέλας Αντώνης, καθηγητής Διατροφής του Ανθρώπου στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο τοποθετείται και εξηγεί στο health4you.gr τι πραγματικά συμβαίνει σε ερωτήματα που όλοι μας έχουμε αντιμετωπίσει.

Φόρμα Εγγραφής
healthsolutions

1. Υπάρχουν «καλά» και «κακά» λίπη; Αλήθεια.
Αν και αυτό που μετράει περισσότερο είναι το συνολικό διαιτολόγιο, τουλάχιστον όσον αφορά το κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, η πρόσληψη κορεσμένων και trans (υδρογονωμένων) λιπαρών οξέων, τον αυξάνει. Τρόφιμα που είναι πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά οξέα είναι τα ζωικά προϊόντα.

Trans λιπαρά οξέα δημιουργούνται κατά τη διάρκεια επεξεργασιών στη βιομηχανία τροφίμων και κατά το τηγάνισμα. Παλιότερα, οι μαργαρίνες, τα μπισκότα και άλλα προϊόντα περιείχαν υψηλές ποσότητες trans λιπαρών οξέων. Εδώ όμως και αρκετά χρόνια οι τρόποι επεξεργασίας αυτών των τροφίμων έχουν αλλάξει αποτέλεσμα, τον εκμηδενισμό των trans λιπαρών οξέων. Στην ετικέτα του τροφίμου, στη σύστασή του, πρέπει να αναγράφεται αν περιέχει υδρογονωμένα λίπη και επομένως ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να κάνει μία σωστή επιλογή.         

Τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα πρέπει να είναι η κύρια πηγή λίπους στο διαιτολόγιο. Στη χώρα μας η βασική πηγή είναι το ελαιόλαδο. Προσοχή όμως χρειάζεται στη συνολική πρόσληψη γιατί ως λίπος προσδίδει 9 θερμίδες το γραμμάριο κι επομένως 1 κουταλάκι του γλυκού περιέχει 45 θερμίδες, ενώ 1 κουτάλι σούπας 135 θερμίδες.

Τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα είναι καρδιοπροστατευτικά και χωρίζονται σε 2 κατηγορίες, τα ω-6 και τα ω-3. Τα ω-6 λιπαρά οξέα βρίσκονται στα φυτικά έλαια, όπως το ηλιέλαιο και το αραβοσιτέλαιο, στους ξηρούς ανάλατους καρπούς, και στις μαργαρίνες. Τα ω-3 λιπαρά οξέα βρίσκονται σε κάποιους καρπούς, όπως ο λιναρόσπορος, αλλά κυρίως στα ιχθυέλαια.

2. Το αυγό πρέπει να μη καταναλώνεται λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε χοληστερόλη; Μύθος

Ο κρόκος του αυγού περιέχει περίπου 200-300 mg χοληστερόλης. Η πρόσληψη χοληστερόλης από την τροφή πρέπει να είναι <300 mg/ημέρα ενώ τη περίπτωση υπερχοληστερολαιμικού ασθενή, πρέπει να είναι <200 mg/ημέρα. Όμως, από τα αποτελέσματα μελετών έχει πλέον αποδειχθεί ότι τη κυριότερη επίδραση στα επίπεδα χοληστερόλης αίματος την έχουν τα κορεσμένα και τα trans λιπαρά οξέα και όχι η χοληστερόλη της τροφής αυτή καθ’ αυτή, ενώ άλλες μελέτες υπέδειξαν ότι η πρόσληψη αυγών δεν επηρεάζει ιδιαίτερα τα επίπεδα χοληστερόλης στην κυκλοφορία του αίματος. Άρα το αυγό μπορεί να έχει θέση σε ένα ισορροπημένο και υγιεινό διαιτολόγιο, αποφεύγοντας όμως τις υπερβολές.

3. Όσο περισσότερες φυτικές στερόλες ή στανόλες προσλαμβάνονται, τόσο το καλύτερο; Μύθος.

Η πρόσληψη φυτικών στερολών ή στανολών της τάξεως  των 2-3 γραμμαρίων την ημέρα μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της χοληστερόλης αίματος κατά 10-15% στα πλαίσια ενός ισορροπημένου διαιτολογίου. Περαιτέρω αύξηση στην πρόσληψη δεν επιφέρει επιπρόσθετα ευεργετικά αποτελέσματα.

4. Η πρόσληψη δημητριακών επιφέρει ευεργετικά αποτελέσματα;

Αλήθεια εν μέρει! Η υψηλή πρόσληψη επεξεργασμένων δημητριακών μπορεί να επιδεινώσει το γλυκαιμικό έλεγχο και να αυξήσει τα επίπεδα τριγλυκεριδίων στη κυκλοφορία του αίματος. Αντίθετα, η πρόσληψη αδρά επεξεργασμένων δημητριακών (ολικής αλέσεως), μπορεί να βελτιώσει τόσο το γλυκαιμικό έλεγχο όσο και το λιπιδαιμικό προφίλ. Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες υπέδειξαν ότι η πρόσληψη τουλάχιστον 3 μερίδων την ημέρα δημητριακών ολικής αλέσεως μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων κατά περίπου 20%.

5. Ορισμένα τρόφιμα, όπως το μήλο, το ξύδι και το γκρεϊπ φρουτ καίνε το λίπος; Μύθος

Η σωματική δραστηριότητα καίει το λίπος.

6. Η δίαιτες-αστραπή αδυνατίζουν;

Αλήθεια εν μέρει! Όντως οι δίαιτες αστραπή αδυνατίζουν και αδυνατίζουν γρήγορα. Έχει όμως πλέον αποδειχθεί ότι τα άτομα που χάνουν βάρος κατά αυτό τον τρόπο, το επαναπροσλαμβάνουν σύντομα. Επιπλέον η απότομη απώλεια βάρους σημαίνει κυρίως μείωση του γλυκογόνου, των σωματικών υγρών και του μυϊκού ιστού και όχι του λιπώδους ιστού, που είναι ο στόχος.

7. Ο κύριος στόχος για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης είναι η μείωση στην πρόσληψη αλατιού.

Μύθος.
Η κυριότερος παράγοντας είναι το σωματικό βάρος. Επομένως ο πρώτος στόχος πρέπει να είναι η μείωση του σωματικού βάρους και μετά η μείωση του νατρίου και η αύξηση του καλίου. Το νάτριο δεν βρίσκεται μόνο στο αλάτι αλλά και σε τρόφιμα όπως το ψωμί, το τυρί, η κέτσαπ, αλλά είναι και συστατικό ορισμένων συντηρητικών. Έτσι, αν η καθημερινή πρόσληψη για παράδειγμα ψωμιού και τυριού είναι υψηλή, μπορεί η πρόσληψη νατρίου να υπερβαίνει τις συστάσεις χωρίς καν να χρησιμοποιείται αλάτι για το μαγείρεμα ή στο τραπέζι. Οι εταιρείες τροφίμων πρέπει να το λάβουν αυτό σοβαρά υπόψη για τη μείωση της περιεκτικότητας σε νάτριο αυτών των τροφίμων.

8. 1-2 ποτηράκια κρασί κάνουν καλό; Αλήθεια εν μέρει!

Η περιεκτικότητα του κόκκινου κρασιού σε οινόπνευμα κι σε αντιοξειδωτικές ουσίες βελτιώνει τη λειτουργικότητα του ενδοθηλίου και μειώνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων. Όμως, η πρόσληψη οινοπνεύματος σε υπερτασικούς ασθενείς μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση. Γι' αυτό τον λόγο οι υπερτασικοί ασθενείς πρέπει να μειώσουν δραματικά την πρόσληψη οινοπνεύματος και σε αυτούς που δεν καταναλώνουν δεν θα πρέπει να συστήνεται να αρχίσουν να προσλαμβάνουν.

9. Tο σκόρδο και το κρεμμύδι βοηθούν τη λειτουργία της καρδιάς και μειώνουν την αρτηριακή πίεση; Μύθος

Υπάρχουν κάποιες μελέτες που έχουν δείξει ότι όντως τα αποτελέσματα είναι ευεργετικά. Όμως, για να υπάρξουν αυτά τα ευεργετικά αποτελέσματα, η πρόσληψη πρέπει να είναι ιδιαίτερα μεγάλη (πχ πρέπει να καταναλώνονται 15-20 σκελίδες σκόρδου την ημέρα, ενώ προσλήψεις της τάξεως των 1-2 σκελίδων την ημέρα δεν επιφέρουν κάποιο αξιοσημείωτο αποτέλεσμα). Επίσης, μελέτες που χρησιμοποίησαν συμπυκνωμένα συμπληρώματα σκόρδου κατέληξαν σε αντικρουόμενα αποτελέσματα.

10. Η επιπρόσθετη κατανάλωση αντιοξειδωτικών βιταμινών, σε μορφή συμπληρωμάτων μπορεί να επιφέρει ανεπιθύμητες δράσεις; Αλήθεια

Η χορήγηση συμπληρωμάτων αντιοξειδωτικών βιταμινών (κυρίως βιταμίνη Ε και β-καροτένιο) σε μεγάλες δόσεις, με σκοπό τη μείωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, αύξησε τους θανάτους, με αποτέλεσμα πολλές μεγάλες κλινικές μελέτες να σταματήσουν πρόωρα. Χορήγηση συμπληρωμάτων πρέπει να γίνεται μόνο όταν οι ανάγκες δεν καλύπτονται από τη διατροφή και μετά από συμβουλή ιατρού ή διαιτολόγου.

Bookmark and Share

userBannerNew

userBanner

userBanner

X
Οι ειδικοί απαντούν! Στείλε τη δική σου ερώτηση.

Experts

facebook twitter youtubeSmall