Τί διαφορετικές δυνατότητες δίνει η αντιμετώπιση της μυωπίας με laser και για ποιους λόγους οι σύγχρονοι άνθρωποι χάνουν την οξύτητα της όρασής τους; Φταίνε οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τα έξυπνα κινητά και η κακή διατροφή;Σε αυτά τα ενδιαφέροντα ερωτήματα απαντά με αποκλειστική του συνέντευξη στο www.health4you.gr ο Χειρουργός-Οφθαλμίατρος Σπύρος Νίκας, Διευθυντής του οφθαλμολογικού ιατρείου, Medifeye-Institute, το οποίο ιδρύθηκε με σκόπό να προσφέρει υψηλού επιπεδου ιατρικές υπηρεσίες που αφορούν στην πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία μεγάλης γκάμας οφθαλμολογικών παθήσεων.

Φόρμα Εγγραφής
kalogridouBanner

Επιπλέον, δίνει σαφείς απαντήσεις για τις πιο σύγχρονες και εξελιγμένες επεμβάσεις που υπόσχονται λύσεις σε πολλά οφθαλμολογικά προβλήματα.

Είναι αλήθεια ότι τα προσεχή χρόνια θα υπάρξει ραγδαία αύξηση των παιδιών και των ενηλίκων οι οποίοι θα εμφανίσουν μυωπία; Για ποιους λόγους πιστεύετε ότι θα συμβεί αυτό;

Είναι γεγονός ότι τα προσεχή χρόνια θα υπάρξει ραγδαία αύξηση των παιδιών και των ενηλίκων που θα εμφανίσουν μυωπία. Αυτό στηρίζεται σε πολλές έρευνες που έχουν γίνει σε σχέση με το θέμα αυτό. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις αρχές τις δεκαετίας του 1970 το ποσοστό των ανθρώπων που έπασχαν από μυωπία στις ΗΠΑ ανερχόταν στο 25%. Τριάντα χρόνια αργότερα το ποσοστό αυτό σκαρφάλωσε στο 43%. Επίσης, από μία μετα-ανάλυση δεκάδων ερευνών προκύπτει ότι στα μέσα του αιώνα μας, γύρω στο μισό της ανθρωπότητας θα πάσχει από κάποιο βαθμό μυωπίας και 10% του πληθυσμού από πολύ υψηλή μυωπία που συνοδεύετε και από άλλους κινδύνους ως προς τους οφθαλμούς όπως είναι το γλάυκωμα, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, ο καταρράκτης και η μυωπική ωχροπάθεια.

Κάποιοι οφθαλμίατροι ερμηνεύουν το φαινόμενο της αυξητικής τάσης εμφάνισης της μυωπίας στους ανθρώπους, με μία αναθεώρηση στα αίτια που την προκαλεί. Δηλαδή ενώ μέχρι πρόσφατα η δημιουργία μυωπίας αποδιδόταν καθαρά σε γενετικούς και γονιδιακούς παράγοντες, σήμερα πιστεύεται ότι καθοριστικό ρόλο παίζουν και περιβαλλοντολογικοί παράγοντες. Η ολοένα και αυξανόμενη χρήση της όρασης σε κοντινή απόσταση σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές, tablets και smart τηλέφωνα ειδικά από τις νεαρές ηλικίες, καθώς και η συνεχής προσπάθεια των μαθητών για καλύτερη απόδοση στο σχολείο που οδηγεί σε πολύωρη μελέτη βιβλίων σε πολύ κοντινή απόσταση, οδηγεί σε λειτουργία το μηχανισμό προσαρμογής του οφθαλμού που ενισχύει τη δημιουργία της λεγόμενης «ψεύδο» μυωπίας.

Η μυωπία αυτή δεν οφείλεται σε κατασκευαστικά αίτια του οφθαλμού, αλλά σε ενισχυμένη λειτουργία των μυών της προσαρμογής, λόγω της προσπάθειας του ματιού να βλέπει πολλές ώρες κοντά. Προκειμένου να σταματήσει να εμφανίζεται η μυωπία αυτού του είδους απαιτείται διαθλαστική μέτρηση με τη χρήση ειδικών σταγόνων που ακινητοποιούν τους μυς προσαρμογής. Η μέτρηση αυτή οδηγεί στη διόρθωση πραγματικής μυωπίας και όχι ψευδομυωπίας (υπερδιόρθωση).

Κάποιοι οφθαλμίατροι υποστηρίζουν επίσης ότι η αύξηση της μυωπίας οφείλεται σε όλο και λιγότερη επαφή των παιδιών με το εξωτερικό περιβάλλον και την ηλιακή ακτινοβολία η οποία έως ένα βαθμό δρα θετικά στην ανάπτυξη των οφθαλμών. Επιπρόσθετος λόγος θεωρείται η διατροφή των παιδιών που ολοένα και απομακρύνεται από υγιή πρότυπα. Το λεγόμενο «δυτικό» διαιτολόγιο που περιλαμβάνει πολλά λίπη, απλούς υδατάνθρακες (πχ. άσπρο ψωμί, λευκά μακαρόνια, γλυκά κ.α.), η έλλειψη στη διατροφή φρούτων, σαλάτας και σύνθετων υδατανθράκων (π.χ. ζυμαρικά ολικής αλέσεως, μαύρο ψωμί, όσπρια κ.α.) που έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη συγκέντρωση σακχάρων και ινσουλίνης στο αίμα, οδηγεί σύμφωνα με την άποψη κάποιων οφθαλμιάτρων στην ελλιπή ανάπτυξη του σκληρού (το άσπρο του ματιού), ο οποίος είναι καθοριστικός για την ανάπτυξη και διατήρηση του σχήματος του οφθαλμού και δημιουργίας μυωπίας.

Συνοψίζοντας ήθελα να τονίσω ότι είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει αύξηση στα περιστατικά μυωπίας στο μέλλον, τα αίτια όμως δεν έχουν διευκρινιστεί ακριβώς. Αυτό που είναι σίγουρο όμως και πρέπει να γίνει ρουτίνα στην οφθαλμολογική πρακτική είναι μία λεπτομερέστατη διαθλαστική εξέταση με χρήση κυκλοπληγικών σταγόνων το αργότερο μέχρι την ηλικία των έξι ετών. Η εξέταση αυτή πρέπει να πραγματοποιείται μόνο από οφθαλμίατρους. Θα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς ότι μια οφθαλμολογική εξέταση στην προσχολική ηλικία είναι υποχρεωτική, για να διευρευνηθεί εάν υπάρχει κάποια διαθλαστική ανωμαλία στα μάτια των παιδιών τους που χρειάζεται διόρθωση και είναι καθοριστική για την ομαλή ανάπτυξη του οπτικού τους συστήματος.

38

Είναι συμβατή η χειρουργική αντιμετώπιση του καταρράκτη για όλους τους ασθενείς; Ποιες είναι οι προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν;

Η χειρουργική αντιμετώπιση του καταρράκτη είναι συμβατή για όλους σχεδόν τους ασθενείς. Η μέθοδος που έχει επικρατήσει την τελευταία 20ετία είναι η φακοθρυψία, κατά την οποία με τη βοήθεια υπερήχων διαλύεται και αναρροφάται ο κρυσταλλοειδής καταρρακτικός φακός του πάσχοντος και αντικαθίσταται από τεχνητό ενδόφακό. Τα τελευταία χρόνια ένα μέρος της επέμβασης μπορεί να πραγματοποιηθεί και με τη χρήση laser.

Φυσικά, ενώ οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να υποβληθούν σε φακοθρυψία για την αντιμετώπιση καταρράκτη, αυτοί θα πρέπει να πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις:

* Στην περίπτωση που οι ασθενείς πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη χωρίς διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, θα πρέπει πριν από την επέμβαση η συγκέντρωση του σακχαρού και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης να μην ξεπερνάει κάποια συγκεκριμένα

όρια και η πάθηση να είναι ρυθμισμένη για τουλάχιστον 3 μήνες.
* Στην περίπτωση που οι ασθενείς πάσχουν από γλαύκωμα που οφείλεται σε υψηλή ενδοφθάλμια πίεση θα πρέπει αυτή να είναι ρυθμισμένη ή να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ώστε να επιτευχθεί μείωσή της σε φυσιολογικά πλαίσια.

* Σε περιπτώσεις που οι ασθενείς πάσχουν από ωχροπάθεια είτε λόγω ηλικιακής εκφύλισης, είτε λόγω σακχαρώδους διαβήτη είτε λόγω άλλων παθήσεων του αμφιβληστροειδούς θα πρέπει πριν από την επέμβαση να γίνει διερεύνηση της συγκεκριμένης πάθησης, εάν είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί κατάλληλα και στη συνέχεια να προβούμε σε χειρουργείο καταρράκτη. Θα πρέπει παρά ταύτα να ενημερωθεί ο ασθενής ότι το αποτέλεσμα μπορεί να μην είναι το επιθυμητό, λόγω βλάβης στην ωχρά κηλίδα που αποτελεί το κέντρο της όρασης. Υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να πραγματοποιηθεί συνδυασμένη αντιμετώπιση παθήσεων στην ωχρά (οπή, επιωχρική μεμβράνη κ.α.) και καταρράκτη με θεαματικά αποτελέσματα.

* Σε περιπτώσεις υπερώριμου καταρράκτη μπορεί η επέμβαση της φακοθρυψίας να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί και να πρέπει να προβούμε στην παλαιότερη μέθοδο (εξωπεριφακική). Κάτι τέτοιο βέβαια με την τελειοποίηση των μηχανημάτων φακοθρυψίας είναι εξαιρετικά σπάνιο. Υπάρχουν πλέον για όλες τις περιπτώσεις καταρράκτη βοηθητικά χειρουργικά μέσα τα οποία δημιουργούν τις κατάλληλες συνθήκες στον χειρουργό για να μπορέσει να δουλέψει άνετα και χωρίς κινδύνους, όσο δύσκολος είναι ο τύπος του καταρράκτη που αντιμετωπίζει. Προϋπόθεση είναι η πραγματοποίηση ενός λεπτομερέστατου προεγχειρητικού ελέγχου κατά τη διάρκεια του οποίου ελέγχονται πολλοί παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε επιπλοκές κατά τη διάρκεια της επέμβασης. 

* Ένα μέρος των οφθαλμιάτρων ζητούν από ασθενείς που λαμβάνουν αντιπηκτικά να τα διακόψουν 3-4 μέρες πριν την επέμβαση. Επίσης κάποιοι οφθαλμίατροι συμβουλεύουν τους άνδρες ασθενείς τους να διακόψουν τη χρήση φαρμάκων κατά της υπερτροφίας του προστάτη 1 εβδομάδα πριν την επέμβαση. Και στις 2 περιπτώσεις η διακοπή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο εάν επιτραπεί από τον θεράποντα παθολόγο-καρδιολόγο και ουρολόγο αντίστοιχα. Επίσης σε ασθενείς με ψυχιατρικά προβλήματα, συνιστάται η επικοινωνία και συνεργασία θεράποντα οφθαλμιάτρου και ψυχιάτρου πριν την επέμβαση, οσον αφορά στην θεραπεία του ασθενούς και πιθανή προσωρινή τροποποίηση της λίγες μέρες πριν την επέμβαση.

* Σε ασθενείς με σοβαρά καρδιοαγγειακά, αναπνευστικά ή άλλα προβλήματα υγείας λόγω μεγάλης ηλικίας, συνιστάται η πραγματοποιήση της επέμβασης σε γενικό νοσοκομείο που μπορεί να προσφέρει εντατική υποστήριξη σε περίπτωση υποτροπής των γενικών προβληματων υγείας κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Τι διαφορετικές δυνατότητες δίνει η αντιμετώπιση της μυωπίας με laser;

Η προσπάθεια αντιμετώπισης της μυωπίας με επεμβατικούς τρόπους και όχι με συμβατικά μέσα διόρθωσης έχει αρχίσει εδώ και πολλές δεκαετίες. Επανάσταση στην αποκατάσταση διαθλαστικών ανωμαλιών έφερε η εισαγωγή lasers που μετέτρεψε τη διαδικασία σε μία ολιγόλεπτη επέμβαση, χωρίς πόνο και επιπλοκές.

Η αντιμετώπιση της μυωπίας με laser δίνει πολλές δυνατότητες στα άτομα που έχουν υποβληθεί στην συγκεκριμένη επέμβαση:

1. Απαλλαγή από συμβατικά μέσα διόρθωσης όπως είναι τα γυαλιά οράσεως και οι φακοί επαφής. Υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που δε νιώθουν άνετα με τα γυαλιά και οδηγούνται στη λύση των φακών επαφής, οι οποίοι πάλι είναι υπεύθυνοι σε πολλές περιπτώσεις για τη δημιουργία λοιμώξεων στον οφθαλμό και οδηγούν συχνά μετά από μακρόχρονη χρήση σε δυσανεξία, αλλεργίες και ξηροφθαλμία. Η διόρθωση της μυωπίας με laser απαλλάσσει τους ασθενείς από τα προβλήματα αυτά.

2. Ευχέρεια στην καθημερινότητα, καθώς οι υποβαλλόμενοι σε διόρθωση μυωπίας ασθενείς δεν είναι εξαρτημένοι πλέον από γυαλιά οράσεως ή φακούς επαφής. Είναι συχνές οι περιπτώσεις που τα γυαλιά έσπασαν για διάφορους λόγους και ο μύωπας ασθενής χρειάζεται άμεση αντικατάσταση, κάτι που δεν είναι πάντοτε εύκολο. Επίσης, οι χρήστες φακών επαφής δυσκολεύονται στην πραγματοποίηση διαφόρων αθλημάτων όπως είναι η κολύμβηση, καθώς είναι υποχρεωτική η αφαίρεσή τους από τους οφθαλμούς πριν την επαφή αυτών με νερό. Δυστυχώς ο κανόνας αυτός δεν τηρείται πάντοτε και είναι πολλές οι περιπτώσεις κακής χρήσης φακών επαφής που αυξάνει την πιθανότητα λοιμώξεων στον κερατοειδή χιτώνα του οφθαλμού.

3. Καλύτερη ποιότητα ζωής. Το καθημερινό πλύσιμο των φακών επαφής με τα ειδικά υγρά πριν από τον ύπνο, είναι επίσης κάτι που πρέπει να τηρείται απόλυτα από τους χρήστες τους. Είναι και αυτός ένας επιβαρυντικός παράγοντας που δυσκολεύει πολλούς χρήστες, ειδικά μετά από πολύωρη εργασία ή διασκέδαση σε νυχτερινά κέντρα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ασθενείς ξέχασαν να βγάλουν τους φακούς τους πριν κοιμηθούν. Κατά τη διάρκεια του ύπνου η έλλειψη του βλεφαρισμού εμποδίζει την ελεύθερη κίνηση των φακών επάνω στον κερατοειδή, καθώς και την ύγρανσή τους με αποτέλεσμα πολλοί μύωπες να ξυπνούν με έντονη ερυθρότητα και ενόχληση στα μάτια που μπορεί να οφείλεται σε επιφανειακούς τραυματισμούς του επιθηλίου του κερατοειδούς. Η κατάσταση αυτή απαιτεί οφθαλμική φαρμακευτική θεραπεία και αποχή από τη χρήση φακών για εύλογο διάστημα.

Από τα παραπάνω γίνεται σαφές οι τεράστιες δυνατότητες που προσφέρει σε ένα μύωπα ή διόρθωση του διαθλαστικού του σφάλματος με laser. Από τη μακρόχρονη εμπειρία λόγω της υποειδίκευσής μου στη διαθλαστική χειρουργική σε μεγάλα κέντρα, όπως και πλέον στο δικό μας medifeye-institute, οι αντιδράσεις των ασθενών την επομένη της επέμβασης ή κάποιων ημερών μετά, είναι θεαματικές. Είναι τόσο μεγάλη η χαρά που προσφέρει η νέα κατάσταση στους υποβληθέντες σε θεραπεία με laser ασθενείς, που αλλάζει η ψυχολογία τους όχι μόνο ως προς τον τομέα της όρασης άλλα και σε πολλές άλλες εκφράσεις της προσωπικότητας, κοινωνικότητας και συναισθηματισμού τους.

40

Μετά από τόσα χρόνια εφαρμογής της διαθλαστικής χειρουργικής έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες στους οφθαλμούς όσων χειρουργήθηκαν;

Πριν μπω σε λεπτομέρειες ως προς την απάντηση στο ερώτημα που θέσατε ήθελα να πω ότι η διαθλαστική χειρουργική περιλαμβάνει την υποειδικότητα της οφθαλμολογίας που ασχολείται με τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών, όπως είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός. Τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες με μεγάλη επιτυχία και για τη διόρθωση της πρεσβυωπίας. Η διαθλαστική χειρουργική πραγματοποιείται κυρίως με laser στον κερατοειδή χιτώνα του οφθαλμού, αλλά και με ένθεση ενδοφακών στο εσωτερικό του οφθαλμού.

Όπως σε κάθε επέμβαση στην ιατρική υπάρχει μία μικρή πιθανότητα επιπλοκών κατά τη διάρκεια ή στο άμεσο κυρίως διάστημα μετά το χειρουργείο. Η διαθλαστική χειρουργική και κυρίως οι επεμβάσεις με laser στον κερατοειδή ανήκουν στην κατηγορία των ιατρικών επεμβάσεων με τη μεγαλύτερη ασφάλεια. Αυτό οφείλεται σε πολλούς παράγοντες όπως:

1. Οι επεμβάσεις αυτές γίνονται στον κερατοειδή του οφθαλμού ο οποίος και υποβάλλεται σε laser. Δηλαδή το χειρουργείο περιορίζεται στο εξωτερικό του οφθαλμού, οπότε η πιθανότητα για ενδοφθάλμιες λοιμώξεις περιορίζεται στο ελάχιστο.

2. Η μεγάλη ανάπτυξη της τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια που έχει αντικαταστήσει στην πιο γνωστή διαθλαστική επέμβαση (LASIK) το νυστέρι (μικροκερατόμο) με το femtosecond laser (femto-Lasik) , έχει αυξήσει ακόμα πιο πολύ την ασφάλεια της επέμβασης και έχει εξαφανίσει κάποιες πολύ σπάνιες επιπλοκές που μπορούσαν να συμβούν λόγω της χρήσης του μικροκερατόμου. Αλλά και η PRK που είναι η άλλη επέμβαση που χρησιμοποιείται στη διαθλαστική χειρουργική με laser στον κερατοειδή, πραγματοποιείται πλέον μόνο με laser (trans-PRK), χωρίς τη χρήση αλκοόλης για την αφαίρεση του επιθηλίου του κερατοειδούς. Αυτό οδηγεί σε λιγότερη τοξική αντίδραση του οφθαλμού και πολλοί ασθενείς πονούν λιγότερο μετα την επέμβαση κάτι που ήταν από τις αρνητικές συνέπειες της PRK για τις πρώτες 3-4 μέρες μετά την επέμβαση. Το ιατρείο μας χρησιμοποιεί αποκλειστικά τις μεθόδους femto-Lasik kai trans-PRK και είμαστε ιδιαίτερα ευχαριστημένοι από τα μετεγχειρητικά αποτελέσματα.

Μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους για την αποφυγή επιπλοκών σε μία διαθλαστική επέμβαση, είναι ένας ενδελεχής προεγχειρητικός έλεγχος που περιλαμβάνει μία σειρά από εξετάσεις οι οποίες θα δείξουν εάν ο εξεταζόμενος πληροί τα κριτήρια για να υποβληθεί σε διόρθωση της μυωπίας, υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού με laser. H τεχνολογία μας έχει εξελιχθεί σε τέτοιο βαθμό που μπορεί να δώσει εγγύηση για την ασφάλεια της επέμβασης σχεδόν σε κάθε ασθενή που επιθυμεί να προβεί σε διόρθωση με laser.

Επίσης, ο τεράστιος αριθμός ασθενών που έχουν υποβληθεί σε laser τα τελευταία χρόνια παγκοσμίως, έχει δώσει την ευκαιρία στην οφθαλμολογική κοινότητα να καταγράψει ύστερα από πολύχρονες μελέτες των αποτελεσμάτων , σαφή προεγχειρητικά δεδομένα που πρέπει να πληροί ο ασθενής, ώστε να είναι ασφαλής για την πραγματοποίηση επέμβασης. Στις αρχές εφαρμογής της διαθλαστικής χειρουργικής παρουσιάστηκαν κάποιες επιπλοκές στους ασθενείς σε κάποιο διάστημα μετά την επέμβαση.

1. Η σημαντικότερη και πιο σοβαρή που πρέπει να αναφερθεί είναι η εκτασία, η οποία στις ελάχιστες περιπτώσεις που εμφανίζεται, ήταν συνήθως μετά από LASIK. Κατά την εκτασία παρατηρείται λέπτυνση του κερατοειδούς σε κάποιο σημείο με αποτέλεσμα αύξηση της μυωπίας και δημιουργία ανώμαλου αστιγματισμού. Η επιπλοκή αυτή έχει σχεδόν εξαλειφθεί, καθώς βρέθηκε ότι σχετίζεται άμεσα με την κατασκευή του κερατοειδούς και το πάχος του, παράγοντες που ελέγχονται με λεπτομέρεια στον προεγχειρητικό έλεγχο όπως προαναφέρθηκε. Στις πολύ σπάνιες περιπτώσεις κατά τις οποίες μπορεί να εμφανιστεί, είναι πλέον απόλυτα αντιμετωπίσιμη με μια νέα σχετικά μέθοδο που περιλαμβάνει διασύνδεση του κερατοειδούς και εξατομικευμένες θεραπείες.

2. Λιγότερο σοβαρές επιπλοκές ήταν μη πλήρης εξάλειψη του διαθλαστικού σφάλματος καθώς και η υποστροφή κάποιου μέρους του μετά από κάποιο διάστημα. Με τα νέα μηχανήματα διόρθωσης laser (excimer) οι περιπτώσεις αυτές έχουν σχεδόν

εξαλειφθεί. Επίσης πλέον γνωρίζουμε ποια μέθοδο πρέπει να χρησιμοποιήσουμε για τα διάφορα διαθλαστικά σφάλματα, π.χ. η υπερμετρωπία διορθώνεται ικανοποιητικά μόνο με femto-Lasik.

3. Μία συχνή επιπλοκή μετά απο PRK ήταν η θόλωση του κερατοειδούς στο κέντρο του (Haze), σε μεγάλες διορθώσεις η οποία αντιμετωπιζόταν με κολλύρια κορτιζόνης. Η μείωση του χρόνου θεραπείας με laser μεγαλύτερης συχνότητας μείωσε την εμφάνιση αυτού του φαινομένου, τουλάχιστον ως προς τη δική μου εμπειρία, καθώς πραγματοποιούμε όλα τα trans-PRK με excimer laser αυτού του τύπου. Πάντως με την άποψή μας δε συμφωνούν όλοι οι συνάδελφοι. Η χρήση μιτομυσίνης που είναι ένας κυτταροστατικός παράγοντας σε μεγάλες διορθώσεις μυωπίας με trans-PRK βοήθησε επίσης στην ελάττωση της εμφάνισης Haze. H μακρόχρονη εμπειρία μας έδειξε ότι η προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία με γυαλιά ηλίου μειώνει ακόμα περισσότερο τον κίνδυνο εμφάνισης Haze.

4. Μία ακόμα επιπλοκή που αξίζει να αναφερθεί είναι τα λεγόμενα νυχτερινά φαινόμενα όρασης για τα οποία διαμαρτύρονταν κάποιοι ασθενείς μετά από επεμβάσεις διαθλαστικής χειρουργικής. Τα φαινόμενα αυτά αναφέρονται σε στεφάνια γύρω από τα φώτα των αυτοκινήτων, του δρόμου ή των φωτεινών πινακίδων κατά τη διάρκεια της νύχτας (halos) καθώς και διάχυση του φωτός (όπως το βλέπουμε όταν περνάει μέσα από σταγονίδια). Η εμπειρία μας έδειξε ότι η επιπλοκή αυτή οφειλόταν σε μικρές ζώνες διόρθωσης που χρησιμοποιούσαμε παλιότερα στα laser. Άνθρωποι που κατασκευαστικά είχαν μεγάλες κόρες στους οφθαλμούς τους (ο μαύρος κύκλος στο κέντρο του χρώματος του ματιού) ήταν αυτοί που υπέφεραν περισσότερο τη νύχτα από τα φαινόμενα που προαναφέρθηκαν, καθώς το βράδυ η κόρη μεγαλώνει αυτόματα και η ζώνη της όρασης περνούσε σε σημεία του κερατοειδούς που δεν είχαν υποβληθεί σε διόρθωση. Εξελιγμένα μηχανήματα laser έδωσαν λύση και σε αυτό το πρόβλημα με τη χρήση μεγαλύτερων ζωνών διόρθωσης, αλλά και σε κάποιες περιπτώσεις με τη χρησιμοποίηση εξατομικευμένων θεραπειών. Επίσης ελάχιστοι άνθρωποι που έχουν εξαιρετικά μεγάλες κόρες, οι διάμετρος των οποίων προσδιορίζεται με ειδικά μηχανήματα κατά τη διάρκεια του προεγχειρητικού ελέγχου, αποκλείονται από την επέμβαση. 

42

5. Τελευταία ήθελα να αναφέρω μία επιπλοκή που εμφανιζόταν και συνεχίζεται να εμφανίζεται και σήμερα μετά από διαθλαστική επέμβαση με laser στον κερατοειδή. Αυτή είναι η ξηροφθαλμία, εμφανίζεται περισσότερο μετά απο femto-Lasik και ταλαιπωρεί κάποιους ασθενείς. Φυσικά αυτή η κατάσταση δεν είναι μόνιμη κρατάει από 3-6 μήνες σε αντίθεση με τη χρήση φακών που όταν εμφανιστεί παραμένει μόνιμη. Η εμφάνιση σκευασμάτων τεχνητών δακρύων χωρίς συντηρητικά και πηκτής υδρογέλης βοήθησε πολύ στο να ανακουφίζονται όσοι ασθενείς αισθάνονται ξηρά τα μάτια τους μετά από διαθλαστική επέμβαση. Προσωπικά στους ασθενείς μου προτείνω τη χρήση τεχνητών δακρύων όσο πιο συχνά γίνεται για τουλάχιστον ένα μήνα μετά την επέμβαση.

6. Οι επεμβάσεις διαθλαστικής χειρουργικής που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό του οφθαλμού με ένθεση ενδοφακού κρύβουν περισσότερους κινδύνους από ότι η θεραπεία με laser στον κερατοειδή. Φυσικά και εδώ το ποσοστό επιπλοκών είναι ελάχιστο σε σχέση με άλλες επεμβάσεις στην ιατρική. Η μακρόχρονη εμπειρία μας και ο μεγάλος αριθμός επεμβάσεων που έχουμε πραγματοποιήσει βοηθάει πολύ όπως και άλλους έμπειρους χειρουργούς στην ελαχιστοποίηση των διεγχειρητικών επιπλοκών. Αυτό που πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα στην ομάδα αυτή των διαθλαστικών επεμβάσεων είναι η μετεχειρητική φαρμακευτική αγωγή καθώς και οι επανέλεγχοι από το χειρουργό, καθώς την πρώτη εβδομάδα μετά το χειρουργείο, υπάρχει κάποιος κίνδυνος ενδοφθάλμιας λοίμωξης που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.

Συμπερασματικά ήθελα να τονίσω ότι για την αποφυγή και την ελαχιστοποίηση όσο το δυνατόν περισσότερων επιπλοκών που μπορούν να εμφανιστούν στη διαθλαστική χειρουργική εκτός από την εμπειρία στο χειρουργικό τραπέζι, είναι και ο προεγχειρητικός έλεγχος και η μετεγχειρητική παρακολούθηση. Εκτός από χειρουργοί είμαστε και κλινικοί οφθαλμίατροι, και εφόσον ασχολούμαστε με ένα τόσο λεπτό κομμάτι της οφθαλμολογίας όπως είναι η διαθλαστική χειρουργική, κατά την οποία οι ασθενείς μας δεν είναι ουσιαστικά ασθενείς αλλά άνθρωποι που επιθυμούν να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής τους, πρέπει να είμαστε άριστοι γνώστες των προδιαγραφών που πρέπει να πληροί ένας εν δυνάμει διαθλαστικός ασθενής, καθώς και οτιδήποτε μπορεί να συμβεί μετά το χειρουργείο.

Το ιατρείο μας διαθέτει τον εξοπλισμό για έναν αναλυτικότατο προεγχειρητικό και μετεγχειρητικό έλεγχο και το κέντρο στο οποίο χειρουργώ διαθέτει πληρέστατο και μοντέρνο εξοπλισμό που με κάνει να νιώθω ιδιαίτερα ασφαλής για την πορεία των ασθενών μας. Αυτό που τονίζω πάντοτε στους ασθενείς μου που με επισκέπτονται για την πραγματοποίηση μιας διαθλαστικής επέμβασης και είναι φυσικό να έχουν τις ανησυχίες τους, είναι το συμπέρασμα που βγήκε από πολύχρονες και διαφορετικές μελέτες. «Η μακρόχρονη χρήση φακών επαφής, είναι κατά πολύ πιο επικίνδυνη από μία επέμβαση που σε χρόνο δεν ξεπερνά τα 10 λεπτά και για τα δύο μάτια»

Πώς πρέπει να προφυλάσσουμε τα μάτια μας το καλοκαίρι;

Τα μάτια μας χρειάζονται προστασία από το υπεριώδες φάσμα της ηλιακής ακτινοβολίας (UVA και UVB) που αποδεδειγμένα θεωρείται υπεύθυνο για τη δημιουργία καταρράκτη αλλά και για την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Στη χώρα μας, που είναι ιδιαίτερα ηλιόλουστη αυτό δεν ισχύει μόνο για το καλοκαίρι, αλλά για τις περισσότερες μέρες του χρόνου με λιακάδα. Επίσης δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι όταν ο ουρανός είναι συννεφιασμένος, δε δεχόμαστε ηλιακή ακτινοβολία καθώς είναι ικανή να περνάει την αραιή συννεφιά.

Εκτός από το εσωτερικό των οφθαλμών μας, κινδυνεύει από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου και το δέρμα όλου του σώματος και συγκεκριμένα στη σημερινή μας κουβέντα αναφέρουμε τα βλέφαρα και τη γενικότερη περιοχή γύρω από τα μάτια.
Για την προστασία των οφθαλμών μας από τους παραπάνω κινδύνους είναι απαραίτητη η χρήση γυαλιών ηλίου με προστασία απο τη UVA και UVB ακτινοβολία. Τα γυαλιά πρέπει να αγοράζονται από καταστήματα οπτικών και να ελέγχονται ως προς την απορροφητικότητά τους με ειδικά μηχανήματα.

Το ιατρείο μας διαθέτει μετρητή απορροφητικότητας της υπέρυθρης ακτινοβολίας από τα γυαλιά ηλίου των ασθενών μας. Σε περιπτώσεις που συνυπάρχει διαθλαστικό σφάλμα (μυωπία, υπερμετρωπια και αστιγματισμός) θα πρέπει να κατασκευάζεται γυαλί ηλίου που το διορθώνει. Επίσης υπάρχουν πλέον και φακοί επαφής που προστατεύουν από την υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά αυτό δεν πρέπει να εφησυχάζει τους χρήστες καθώς ο φακός καλύπτει μόνο τον κερατοειδή χιτώνα και αφήνει ακάλυπτο το μεγαλύτερο μέρος του σκληρού, του επιπεφυκότα και των βλεφάρων. Οπότε και στην περίπτωση αυτή είναι απαραίτητη η χρήση γυαλιών ηλίου.

Κάτι που απασχολεί ιδιαίτερα την οφθαλμολογική κοινότητα τελευταία είναι η μπλε ακτινοβολία χαμηλού μήκους κύματος και υψηλής ενέργειας. Το μπλε χρώμα του ουρανού, η ακτινοβολία που εκπέμπεται από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τα tablets και τα smart phones είναι παραδείγματα όπου το μάτι μας έρχεται σε άμεση επαφή με το λεγόμενο φως HEV ( high energy visible light). Η μπλε ακτινοβολία ενοχοποιείται άμεσα για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, αλλά και για διαταραχές στον κιρκαδικό ημερήσιο ρυθμό μας. Η πολύωρη χρήση των συσκευών που προαναφέρθηκαν οδηγεί βραχυπρόθεσμα σε κουρασμένα μάτια, θάμβος όρασης και δακρύρροια. Τα τελευταία χρόνια έχουν κατασκευαστεί ειδικοί φακοί που προστατεύουν και από την μπλε ακτινοβολία. Πιστεύεται ότι τα επόμενα χρόνια θα υπάρχουν γυαλιά που θα προστατεύουν από όλα τα είδη βλαβερής ακτινοβολίας.

Όταν επιλέγουμε ένα γυαλί ηλίου θα πρέπει να προσέχουμε οι φακοί του να καλύπτουν μεγάλο φάσμα γύρω από τον οφθαλμό ώστε να προστατεύεται και το περιοφθαλμικό δέρμα. Φυσικά θα πρέπει να χρησιμοποιούμε στην περιοχή αυτή και αντηλιακά υψηλής προστασίας τα οποία να είναι αντιαλλεργικά και αδιάβροχα, καθώς μπορεί να διεισδύσουν στον οφθαλμό. Φυσικά αν συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει να ξεπλυθούν αμέσως οι οφθαλμοί γιατί ενδέχεται να ερεθιστούν έντονα από τα συστατικά του αντηλιακού.

Κατά τους θερμούς μήνες που στη χώρα μας είναι πολλοί, χρησιμοποιούμε συχνά κλιματιστικά ή ερχόμαστε σε επαφή με την ξερή ατμόσφαιρα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εξάτμιση των δακρύων από το μάτι και έντονη ξηροφθαλμία. Τελειοποιημένα σκευάσματα τεχνητών δακρύων δίνουν λύση για όλες τα είδη ξηροφθαλμίας.

Γενικότερα η προστασία των ματιών από περιβαλλοντικούς παράγοντες είναι ιδιαίτερα σημαντική, πόσο δε μάλλον το καλοκαίρι που όλοι οι επιβαρυντικοί παράγοντες αυξάνονται. Ωστόσο δεν είναι πλέον μόνο ο ήλιος που απειλεί τα μάτια μας, αλλά και τόσες άλλες ακτινοβολίες φωτός που εκπέμπονται από συσκευές και λάμπες μέσα στα σπίτια μας και χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα από τις νεαρές ηλικίες. Προτρέπω λοιπόν τους γονείς να προστατέψουν τα μάτια των παιδιών τους τόσο με γυαλιά ηλίου στο εξωτερικό περιβάλλον, όσο και με φίλτρα για το μπλε φως το οποίο υπάρχει παντού τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά.

41

Υπάρχει σύνδεση της καλής όρασης με τη διατροφή;

Η ερώτηση αυτή είναι πολύ δύσκολο να απαντηθεί, καθώς δεν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις για τη σύνδεση καλής όρασης και διατροφής. Αυτό που έχει αποδειχθεί όμως ύστερα από πολλές παγκόσμιες έρευνες, είναι ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για προστασία των οφθαλμών από την εξέλιξη της ξηρής μορφής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Συγκεκριμένα σε ανθρώπους που πάσχουν από ξηρή εκφύλιση ωχράς κηλίδας με προδιάθεση για εξέλιξή της συνιστώνται:

* Τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, όπως είναι φρέσκα φρούτα και σκουρόχρωμα, πράσινα, φυλλοειδή λαχανικά π.χ. το μαρούλι, τα διάφορα είδη λάχανου το σπανάκι και το μπρόκολο. Τα λαχανικά αυτά είναι πλούσια σε λουτεΐνη, που προστατεύει την ωχρά κηλίδα από την ηλιακή ακτινοβολία.

* Ψάρια με φυσικό λίπος, όπως είναι ο σολομός, τα οποία είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Θα πρέπει να δημιουργηθεί μία ισορροπία στην διατροφή μας, μεταξύ ωμέγα-3 λιπαρών οξέων που πρέπει να λαμβάνονται αυξημένα και ωμέγα-6 λιπαρών οξέων των οποίων η κατάχρηση πρέπει να τεθεί υπό έλεγχο. Τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα, βρίσκονται πλούσια σε πακεταρισμένα (έτοιμα φαγητά). Θα πρέπει να αποφεύγονται επιπρόσθετα προϊόντα light τα οποία αποτελούνται από τεχνητά λίπη, σε αντίθεση με τροφές μειωμένου λίπους, όπου αυτό έχει αφαιρεθεί με φυσικές μεθόδους και ενδείκνυνται για κατανάλωση. Επίσης καθημερινή φυσική άσκηση προστατεύει την εμφάνιση ή χειροτέρευση της ξηρής μορφής εκφύλισης ωχράς κηλίδας σε αντίθεση με την παχυσαρκία που είναι εξαιρετικά επιβαρυντικός παράγοντας

* Συμπληρώματα διατροφής

Πραγματοποιήθηκαν 2 μεγάλες έρευνες, όσο αναφορά στα συμπληρώματα διατροφής, με τελευταία τη Μελέτη Οφθαλμικών Ασθενειών που σχετίζονται με την ηλικία (EREDS2). Αυτή όρισε ως βασικά και αποτελεσματικά συστατικά σκευασμάτων που προστατεύουν την εξέλιξη της πάθησης της ξηρής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας τα εξής:

> Τη βιταμίνη C
> Τη βιταμίνης Ε
> Το οξείδιο του ψευδαργύρου
> Το οξείδιο του χαλκού
> Τη λουτεϊνη
> Τη ζεαξανθίνη

Όλα τα παραπάνω βοηθούν στο να μην εξελιχθεί η ξηρή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας για την οποία δεν έχει βρεθεί και φαρμακευτική θεραπεία. Επειδή βέβαια υπάρχει έντονη κληρονομική συνιστώσα πολλές φορές δεν μπορεί να αποφευχθεί η εξέλιξή της ακόμα και σε ατροφία η οποία θα οδηγήσει και σε μεγάλο βαθμό στην απώλεια μέρους της κεντρικής όρασης.

Όπως ανέφερα στην αρχή δεν υπάρχει απόδειξη σύνδεσης υγιεινής διατροφής και καλής όρασης. Όταν μιλάμε για υγιή άτομα λοιπόν δεν μπορώ να συστήσω βιταμίνες ή συμπληρώματα διατροφής, μόνο και μόνο για να προφυλάξουμε τον οφθαλμό από ασθένειες. Υπάρχουν όμως κάποια δεδομένα που δεν πρέπει να ξεχνάμε. Αυτά είναι:

* Το κάπνισμα είναι ένας από τους πιο επιβαρυντικούς παράγοντες για εμφάνιση εκφύλισης ωχράς κηλίδας

* Η υψηλή χοληστερίνη που συνοδεύεται από παχυσαρκία ή χωρίς, καθώς και τα υψηλά τριγλυκερίδια είναι παράγοντες επιβαρυντικοί για το αγγειακό σύστημα του ανθρώπου. Μεταβολικές παθήσεις οδηγούν στη δημιουργία καταρράκτη. Ο αμφιβληστροειδής του οφθαλμού που είναι και ο χιτώνας υπεύθυνος για την μεταφορά του οπτικού σήματος στον εγκέφαλο αποτελείται από πολύ μικρά αγγεία. Κάθε τι λοιπόν που επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος όπως είναι η αγγειοσκλήρυνση, θρομβώσεις, ο σακχαρώδης διαβήτης κ.α. μπορούν να επηρεάσουν και να βλάψουν τον αμφιβληστροειδή. Θέλω να τονίσω ότι μόνο μέσω της βυθοσκόπησης την οποία προτείνω ανεπιφύλακτα ετησίως, έχουμε άμεση ορατότητα στα αγγεία ενός ανθρώπου, οπότε και να δούμε τυχούσες προδιαθέσεις και να προλάβουμε μελλοντικές αγγειακές βλάβες.

Οι βλάβες αυτές μπορούν να αποφευχθούν με μια ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή. Συνιστώ λοιπόν πάντοτε σε ασθενείς που πάσχουν από συστηματικές ασθένειες όπως είναι ο σακχαρώδης διαβήτης ή η αρτηριακή υπέρταση, εμφανίζουν δείκτες αίματος που σηματοδοτούν αγγειοσκλήρυνση ή εμφανίζουν κατά την προσωπική μου οφθαλμολογική εξέταση-βυθοσκόπηση επηρεασμένα αγγεία, μία επίσκεψη σε παθολόγο-διατροφολόγο ειδικευμένο στον μεταβολισμό για να μπουν σε ένα πρόγραμμα διαίτης που θα μειώσει τους κινδύνους για βλάβες τόσο στον οφθαλμό, όσο και συστηματικά. Φυσικά οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να παρακολουθούνται και από καρδιολόγο.

Γνωρίστε τον Γιατρό:

Ο Σπύρος Νίκας, γεννήθηκε στην Κοντσταντία (Γερμανία) το 1977. Σε ηλικία έξι ετών, το 1983, η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.

Αποφοίτησε απο το Λύκειο Βουλιαγμένης, το 1995, με Άριστα. Ύστερα από επιτυχή δοκιμασία στις Πανγερμανικές Εισαγωγικές Εξετάσεις, εισήχθηκε στην Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου «Ιωάννης Γουτεμβέργιος» στο Μάιντς-Γερμανίας, όπου και φοίτησε από τον Οκτώβριο του 1996. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του συμμετείχε επιτυχώς στα τέσσερα μέρη των υποχρεωτικών Πανγερμανικών Ιατρικών Εξετάσεων. Αποφοίτησε από την Ιατρική σχολή το Νοέμβριο του 2003.Διαβάστε την συνέχεια εδώ

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε την ιστοσελίδα www.medifeye-institute.gr ή επικοινωνήστε με τον κο Σπύρο Νίκα, MD FEBO - Χειρουργός Οφθαλμίατρος στο 210 8013793 - 794

Bookmark and Share

userBannerNew

userBanner

userBanner

X
Οι ειδικοί απαντούν! Στείλε τη δική σου ερώτηση.

Experts